Ngữ pháp

Bài tập thì hiện tại đơn có đáp án: 6 dạng bài từ dễ đến khó

Thì hiện tại đơn là thì đầu tiên ai học tiếng Anh cũng gặp, và cũng là thì dễ mất điểm vì những lỗi nhỏ như quên s/es hay dùng nhầm do và does. Bài này tóm tắt lại công thức, cách dùng, dấu hiệu nhận biết, sau đó là 56 câu bài tập chia theo 6 dạng, có đáp án và giải thích ở cuối bài.

Tranh minh hoạ: Mầm ngồi bên bàn học nhỏ, cầm bút chì đánh dấu vào tờ bài tập, cạnh đó là chồng vở, chiếc đồng hồ báo thức và ô cửa sổ có mặt trời buổi sáng

Tóm tắt nhanh

  • Với he, she, it, động từ thường thêm s hoặc es; với I, you, we, they thì giữ nguyên.
  • Câu phủ định và câu hỏi dùng do hoặc does, và động từ chính trở về dạng nguyên mẫu.
  • Dấu hiệu quen thuộc: always, usually, often, sometimes, never, every day, twice a week.
  • Làm lần lượt 6 dạng bài, từ chia động từ đến phân biệt với hiện tại tiếp diễn, rồi mới xem đáp án.
  • Muốn hết sai khi nói, hãy tự kể về thói quen hằng ngày của mình và của người thân.

Công thức thì hiện tại đơn

Thì hiện tại đơn có hai nhóm công thức: một cho động từ to be (am, is, are) và một cho động từ thường (work, play, go, like…). Phần lớn lỗi sai đến từ việc trộn lẫn hai nhóm này, nên bạn hãy tách riêng chúng ra khi ôn.

Với động từ to be

Dạng câuCông thứcVí dụ
Khẳng địnhI + am
He / She / It + is
You / We / They + are
She is a student.
Cô ấy là học sinh.
Phủ địnham not / is not (isn't) / are not (aren't)They aren't at home.
Họ không có ở nhà.
Câu hỏiAm / Is / Are + chủ ngữ…?Is he your brother? Yes, he is. / No, he isn't.
Cậu ấy là anh trai bạn à?

Với động từ thường

Dạng câuCông thứcVí dụ
Khẳng địnhI / You / We / They + V
He / She / It + V-s/es
I like tea. My sister likes coffee.
Tôi thích trà. Chị tôi thích cà phê.
Phủ địnhI / You / We / They + don't + V
He / She / It + doesn't + V
He doesn't eat fish.
Anh ấy không ăn cá.
Câu hỏi Yes/NoDo + I / you / we / they + V…?
Does + he / she / it + V…?
Does she live near here? Yes, she does. / No, she doesn't.
Cô ấy sống gần đây không?
Câu hỏi có từ để hỏiWh- + do / does + chủ ngữ + V…?What time does your dad get up?
Bố bạn dậy lúc mấy giờ?

Điều quan trọng nhất cần nhớ: chữ s chỉ xuất hiện một lần trong câu. Câu khẳng định thì s nằm ở động từ (she works). Câu phủ định và câu hỏi thì s đã chuyển sang trợ động từ (does), nên động từ chính trở về nguyên mẫu: she doesn't work, does she work?

Cách thêm s/es vào động từ

Khi chủ ngữ là he, she, it hoặc một danh từ số ít (my mother, Nam, the dog), động từ thường phải thêm đuôi. Thêm s hay es tùy vào chữ cái cuối của động từ:

Quy tắcVí dụ
Phần lớn động từ: thêm swork → works, read → reads, live → lives
Tận cùng là o, s, ss, sh, ch, x, z: thêm esgo → goes, do → does, miss → misses, wash → washes, watch → watches, fix → fixes
Phụ âm + y: đổi y thành iesstudy → studies, cry → cries, fly → flies
Nguyên âm + y: chỉ thêm splay → plays, buy → buys, say → says
Bất quy tắchave → has

Đuôi s/es có ba cách đọc. Đọc là /s/ sau các âm /p, t, k, f, θ/ như stops, works, laughs. Đọc là /ɪz/ sau các âm /s, z, ʃ, tʃ, dʒ/ như misses, washes, watches, changes. Các trường hợp còn lại đọc là /z/ như plays, goes, lives. Hai từ cần nhớ riêng: says đọc là /sez/ và does đọc là /dʌz/. Muốn luyện kỹ phần này, bạn xem thêm bài Luyện phát âm tiếng Anh.

Thì hiện tại đơn dùng khi nào?

Có bốn trường hợp chính. Hiểu rõ cách dùng giúp bạn chọn đúng thì ngay cả khi câu không có dấu hiệu nào.

  1. Thói quen, việc lặp đi lặp lại. I brush my teeth twice a day. (Tôi đánh răng hai lần mỗi ngày.)
  2. Sự thật hiển nhiên, điều luôn đúng. The Earth goes around the Sun. (Trái Đất quay quanh Mặt Trời.)
  3. Lịch trình, thời gian biểu cố định, kể cả khi nói về tương lai. The film starts at 8 p.m. tonight. (Phim bắt đầu lúc 8 giờ tối nay.)
  4. Trạng thái, cảm xúc, suy nghĩ với các động từ như like, love, hate, want, need, know, understand, believe. I know the answer. (Tôi biết câu trả lời.) Những động từ này thường không dùng ở thì tiếp diễn.

My grandpa lives in Da Lat. He gets up at five, drinks a cup of tea and walks around the lake. He doesn't like noisy places.

Ông tôi sống ở Đà Lạt. Ông dậy lúc năm giờ, uống một tách trà rồi đi bộ quanh hồ. Ông không thích chỗ ồn ào.

Dấu hiệu nhận biết thì hiện tại đơn

Trong bài tập, những từ dưới đây là gợi ý rõ nhất để bạn chọn thì hiện tại đơn.

Trạng từ tần suấtNghĩaVí dụ
alwaysluôn luônHe is always on time.
usuallythường xuyênI usually walk to school.
oftenthườngShe often reads before bed.
sometimesthỉnh thoảngWe sometimes eat out.
rarely, seldomhiếm khiMy dad rarely watches TV.
neverkhông bao giờThey never drink coffee.

Vị trí của trạng từ tần suất: đứng trước động từ thường (she often reads) nhưng đứng sau động từ to be (he is always on time). Riêng sometimes có thể đứng đầu câu: Sometimes we eat out.

Ngoài ra còn các cụm chỉ tần suất, thường đứng cuối câu:

  • every day, every morning, every week, every year
  • once a week, twice a month, three times a year
  • on Mondays, on Sundays, at weekends, in the morning
Bài Hiện tại đơn trong phần Ngữ pháp của Truyện Song Ngữ Anh Việt: công thức với động từ thường và động từ to be, cách dùng và ví dụ có dịch
Ôn lý thuyết trước khi làm bàiBài Hiện tại đơn tóm tắt công thức, cách dùng và ví dụ bằng tiếng Việt, kèm bài tập và bài kiểm tra ngay sau phần lý thuyết.
Xem bài Hiện tại đơn ↗

Bài 1: Chia động từ trong ngoặc

Dạng bài cơ bản nhất, hợp với học sinh lớp 6 mới học thì này. Viết dạng đúng của động từ trong ngoặc.

  1. My mother (get) ___ up at 5 a.m. every day.
  2. They (not like) ___ spicy food.
  3. Water (boil) ___ at 100 degrees Celsius.
  4. ___ your brother (play) ___ football after school?
  5. Lan (watch) ___ cartoons on Sunday mornings.
  6. The baby (cry) ___ when he is hungry.
  7. We (be) ___ in class 6A this year.
  8. My father (not drink) ___ coffee at night.
  9. Mai (study) ___ English on Tuesdays and Thursdays.
  10. Nam (have) ___ two sisters.

Bài 2: Chọn đáp án đúng

Chọn A, B hoặc C để hoàn thành câu.

  1. She ___ to the library on Saturdays.
    A. go   B. goes   C. going
  2. ___ they live near here?
    A. Do   B. Does   C. Are
  3. My cat ___ milk.
    A. don't like   B. doesn't like   C. doesn't likes
  4. Hoa and Linh ___ good friends.
    A. is   B. am   C. are
  5. How often ___ your father go fishing?
    A. do   B. does   C. is
  6. I ___ late for school.
    A. am never   B. never am   C. never
  7. The sun ___ in the east.
    A. rise   B. rises   C. is rising
  8. ___ your teacher from Hue?
    A. Does   B. Do   C. Is
  9. He ___ his homework in the evening.
    A. do   B. dos   C. does
  10. We ___ go to the cinema. We only go once or twice a year.
    A. often   B. rarely   C. always

Bài 3: Viết câu phủ định và câu hỏi

Viết mỗi câu dưới đây thành một câu phủ định và một câu hỏi Yes/No.

  1. She speaks French.
  2. They play badminton on Sundays.
  3. He is a doctor.
  4. Lan's dog sleeps in the garden.
  5. The shop opens at 8 a.m.
  6. The children are tired.
  7. Minh watches TV every evening.
  8. Mr Hai has a car.

Bài 4: Tìm và sửa lỗi sai

Mỗi câu có một lỗi. Tìm lỗi đó và viết lại câu cho đúng.

  1. My brother play the guitar very well.
  2. She don't eat meat.
  3. Does he works at a hospital?
  4. They doesn't live in Hanoi.
  5. I am go to school by bus.
  6. Linh studys English every day.
  7. He always is busy on Mondays.
  8. Are you like music?
  9. My father watchs the news at 7 p.m.
  10. Where does your sister lives?

Bài 5: Sắp xếp từ thành câu hoàn chỉnh

Dạng bài này kiểm tra trật tự từ, nhất là vị trí của trạng từ tần suất và trợ động từ trong câu hỏi.

  1. usually / I / breakfast / at 6:30 / have
  2. never / late / she / is / for work
  3. does / what time / your brother / get up / ?
  4. don't / my parents / TV / watch / in the morning
  5. twice a week / goes / Nam / swimming
  6. like / your best friend / does / comics / ?
  7. often / we / visit / our grandparents / on Sundays
  8. live / where / your cousins / do / ?

Bài 6: Hiện tại đơn hay hiện tại tiếp diễn?

Dạng bài khó nhất, hay gặp ở lớp 7, lớp 8 và trong các bài kiểm tra. Chia động từ trong ngoặc ở thì hiện tại đơn hoặc hiện tại tiếp diễn.

  1. Look! The children (play) ___ in the rain.
  2. My dad usually (drive) ___ to work.
  3. Be quiet! The baby (sleep) ___.
  4. I (not understand) ___ this word. Can you help me?
  5. She (cook) ___ dinner at the moment.
  6. Water (freeze) ___ at 0 degrees Celsius.
  7. The first train (leave) ___ at 5:30 every morning.
  8. ___ you (want) ___ some water?
  9. Listen! Someone (knock) ___ at the door.
  10. Mai (wear) ___ a uniform on weekdays, but today she (wear) ___ a dress.

Nếu bạn còn lúng túng với hiện tại tiếp diễn, hãy xem lại bài Hiện tại tiếp diễn trước khi làm.

Đáp án và giải thích

Làm xong cả bài rồi hãy dò đáp án. Câu nào sai, bạn đọc phần giải thích rồi tự đặt thêm hai câu tương tự để nhớ.

Bài 1

  1. gets. My mother là ngôi thứ ba số ít, như she.
  2. don't like
  3. boils. Đây là sự thật hiển nhiên.
  4. Does … play. Sau does, động từ giữ nguyên mẫu.
  5. watches. Động từ tận cùng là ch nên thêm es.
  6. cries. Phụ âm + y nên đổi y thành ies.
  7. are
  8. doesn't drink
  9. studies
  10. has. have đổi thành has khi chủ ngữ là ngôi thứ ba số ít.

Bài 2

  1. B. goes
  2. A. Do. Chủ ngữ là they, và live là động từ thường nên không dùng are.
  3. B. doesn't like. Đáp án C sai vì sau doesn't động từ không thêm s.
  4. C. are. Hoa and Linh là hai người, tức là số nhiều.
  5. B. does. your father tương đương he.
  6. A. am never. Trạng từ tần suất đứng sau động từ to be.
  7. B. rises. Sự thật luôn đúng nên dùng hiện tại đơn, không dùng tiếp diễn.
  8. C. Is. Câu không có động từ thường nào (from Hue chỉ quê quán) nên cần động từ to be.
  9. C. does
  10. B. rarely. Câu sau nói chỉ đi một, hai lần một năm, tức là hiếm khi.

Bài 3

  1. She doesn't speak French. / Does she speak French?
  2. They don't play badminton on Sundays. / Do they play badminton on Sundays?
  3. He isn't a doctor. / Is he a doctor? Câu có to be thì chỉ thêm not hoặc đảo is lên đầu, không dùng does.
  4. Lan's dog doesn't sleep in the garden. / Does Lan's dog sleep in the garden?
  5. The shop doesn't open at 8 a.m. / Does the shop open at 8 a.m.?
  6. The children aren't tired. / Are the children tired? children là số nhiều của child.
  7. Minh doesn't watch TV every evening. / Does Minh watch TV every evening? watches trở về watch.
  8. Mr Hai doesn't have a car. / Does Mr Hai have a car? has trở về have; viết doesn't has là sai.

Bài 4

  1. play → plays: My brother plays the guitar very well.
  2. don't → doesn't: She doesn't eat meat.
  3. works → work: Does he work at a hospital?
  4. doesn't → don't: They don't live in Hanoi.
  5. Bỏ am: I go to school by bus. Không dùng to be cùng động từ thường ở thì này.
  6. studys → studies: Linh studies English every day.
  7. always is → is always: He is always busy on Mondays.
  8. Are → Do: Do you like music? like là động từ thường nên câu hỏi dùng do.
  9. watchs → watches: My father watches the news at 7 p.m.
  10. lives → live: Where does your sister live?

Bài 5

  1. I usually have breakfast at 6:30.
  2. She is never late for work.
  3. What time does your brother get up?
  4. My parents don't watch TV in the morning.
  5. Nam goes swimming twice a week.
  6. Does your best friend like comics?
  7. We often visit our grandparents on Sundays.
  8. Where do your cousins live?

Bài 6

  1. are playing. Look! cho thấy việc đang diễn ra.
  2. drives. usually chỉ thói quen.
  3. is sleeping. Be quiet! nghĩa là em bé đang ngủ ngay lúc này.
  4. don't understand. understand là động từ chỉ suy nghĩ, thường không dùng ở tiếp diễn.
  5. is cooking. Có at the moment.
  6. freezes. Sự thật hiển nhiên.
  7. leaves. Giờ tàu chạy là lịch trình cố định, lặp lại mỗi sáng.
  8. Do … want. want chỉ mong muốn, thường không dùng ở tiếp diễn.
  9. is knocking. Listen! cho thấy việc đang xảy ra.
  10. wears / is wearing. Vế đầu là thói quen các ngày trong tuần, vế sau nói riêng về hôm nay.

5 lỗi hay gặp khi dùng thì hiện tại đơn

Tiếng Việt không chia động từ theo ngôi, nên chuyện quên s/es hay nhầm do với does là rất bình thường. Nhận ra lỗi mình hay mắc là bước đầu để sửa.

Câu saiCâu đúngGhi nhớ
My sister like cats.My sister likes cats.Chủ ngữ là một người, một vật thì động từ thêm s/es.
He don't know.He doesn't know.he, she, it đi với doesn't, không đi với don't.
Does she likes cats?Does she like cats?Đã có does thì động từ chính bỏ s.
I am work in a bank.I work in a bank.Không ghép am, is, are với động từ thường.
Are you like football?Do you like football?Câu hỏi với động từ thường dùng do/does.

Luyện thêm ngoài bài tập

Làm đúng bài tập trên giấy mới là một nửa. Nửa còn lại là nói và viết đúng mà không cần nghĩ. Dưới đây là vài cách luyện đơn giản mỗi ngày.

Kể về một ngày của bạn

Viết năm câu về thói quen của chính bạn, rồi viết lại năm câu đó về một người trong nhà. Cách này buộc bạn phải đổi động từ sang dạng có s/es, đúng chỗ hay sai nhất.

I get up at six. I have breakfast with my family. I go to school by bike. → My brother gets up at seven. He has breakfast at school. He goes to school by bus.

Tôi dậy lúc sáu giờ. Tôi ăn sáng cùng gia đình. Tôi đạp xe đi học. → Em trai tôi dậy lúc bảy giờ. Em ăn sáng ở trường. Em đi học bằng xe buýt.

Sau đó đọc to các câu này vài lần. Bài Luyện nói tiếng Anh giao tiếp một mình có thêm nhiều cách tập nói kiểu này.

Đọc và nghe câu thật

Hội thoại hằng ngày dùng thì hiện tại đơn rất nhiều: hỏi người khác thích gì, làm nghề gì, thường đi đâu. Bạn có thể nghe và đọc Hội thoại mỗi ngày hoặc các mẫu câu thông dụng có bản dịch tiếng Việt, rồi gạch chân những câu hiện tại đơn bạn gặp. Bài Học tiếng Anh qua truyện song ngữ chỉ cách đọc như vậy cho hiệu quả.

Ôn lại theo bài học có lộ trình

Nếu muốn làm thêm bài tập, bài Hiện tại đơn trong Truyện Song Ngữ Anh Việt có lý thuyết giải thích bằng tiếng Việt, bài tập và bài kiểm tra. Mục Bài tập có các bộ bài theo chủ đề, còn mục Thêm có Test tổng hợp, mỗi lượt tối đa 20 câu trộn nhiều thì và cấu trúc khác nhau. Bạn dùng miễn phí trên web. Khi đã vững thì hiện tại đơn, bài Học ngữ pháp tiếng Anh không chán gợi ý nên học tiếp những gì.

Câu hỏi thường gặp

Thì hiện tại đơn dùng khi nào?

Dùng để nói về thói quen và việc lặp đi lặp lại (I get up at six), sự thật hiển nhiên (Water boils at 100 degrees Celsius), lịch trình cố định (The film starts at 8 p.m.) và trạng thái, cảm xúc với các động từ như like, want, know, understand.

Khi nào động từ thêm s, khi nào thêm es?

Phần lớn động từ chỉ thêm s. Động từ tận cùng là o, s, ss, sh, ch, x, z thì thêm es, như goes, watches, washes. Phụ âm + y thì đổi y thành ies, như studies. Nguyên âm + y thì chỉ thêm s, như plays. Riêng have đổi thành has.

Dấu hiệu nhận biết thì hiện tại đơn là gì?

Các trạng từ tần suất always, usually, often, sometimes, rarely, never và các cụm như every day, every week, once a week, twice a month, on Mondays, in the morning. Trạng từ tần suất đứng trước động từ thường và sau động từ to be.

Học sinh lớp 6 nên luyện bài tập hiện tại đơn thế nào?

Làm lần lượt từ dạng chia động từ, chọn đáp án, viết câu phủ định và câu hỏi, rồi mới đến tìm lỗi sai và phân biệt với hiện tại tiếp diễn. Câu nào sai thì đọc lại quy tắc và tự đặt thêm hai câu tương tự. Mỗi ngày nói vài câu về thói quen của mình và người thân để nhớ lâu.

Ôn thì hiện tại đơn với bài tập và bài kiểm tra

Lý thuyết giải thích bằng tiếng Việt, bài tập theo chủ đề và Test tổng hợp trộn nhiều thì, dùng miễn phí trên web.

Bài viết do nhóm phát triển ứng dụng Truyện Song Ngữ Anh Việt biên soạn, dựa trên các phương pháp học ngoại ngữ phổ biến và kinh nghiệm từ người học dùng ứng dụng. Có góp ý cho bài viết? Nhắn cho chúng tôi qua Facebook hoặc email [email protected].